Doğrultmaç Nedir ?
Alternatif Akım (AC)
genelde büyük elektrik devrelerinde kullanılır. Yani büyük sanayi makinaları falan. Düşük voltajla çalışan
elektronik devrelerinde genellikle Doğru Akıma (DC) ihtiyaç duyulur. Doğru akımla çalışan cihazlarımızıda
besleyebilmek için evlerimizdeki şebeke elektriğini doğru akıma dönüştürmemiz gerekir. Bu işlemi
yapan devrelere "Doğrultmaç Devreleri" diyoruz. Bu devrelere örnek verecek olursak ; cep telefonlarının şarj
cihazları ve wolkmaninizin adaptörü gayet iyi bir örnek olabilir. Doğrultmaç devreleri kendi aralarında bölümlere
ayrılırlar. Bunlar "Yarım Dalga Doğrultmaç", "Tam Dalga Doğrultmaç" ve "Köprü Tipi Doğrultmaç"
lardır. Bunlar da ne diyorsanız aşağıya bir göz atmanızı öneririm.
Yarım Dalga Doğrultmaç :
Aşağıda
görülen yarım dalga doğrultmaçtaki D1 Diyotu AC Güç Kaynağının bir ucunu tek yönde filtre eder. Yani
belli bir düzende artı ve eksi arasında geçiş yapan kutbun sadece artı yönündeki akımın geçmesine
izin verir. Bu sayede AC güç kaynağının iki kutbu arasında sadece tek yönde akım geçişi sağlanmış
olur. Diyottan sonraki çıkış grafiği soldaki gibidir. Daha sonraki C1 Kondansatörü gerilimin yükseliş
anında sarj olur, düşüş anında ise deboladığı gerilim sayesinde düşmeyi geciktirir.
Kondansatörden sonraki çıkış grafiği solda görülmektedir. En sonda yer alan R1 direnci ise yük direncidir.
Buraya istenilen yükü bağlayabilirsiniz. Ama kaldırabileceği kadar yük bağlamanızı tavsiye ederim.
Tam Dalga Doğrultmaç :
Tam dalga doğrultmacın
amacı ise yarım dalga doğrultmacın çıkışındaki frekansın aralarında kalan
boşlukları doldurmaktır. Bu sayede daha düzgün bir akım elde edebilirsiniz. Yalnız bu tip doğrultmaç
için 3 uçlu AC güç kaynağına ihtiyaç duyacaksınız. Yarım sinüs dalganın arasında kalan
boşluklar ikinci bir diyot ile doldurulur. C1 kondansatörü ile tam bir filtre sağlanır. R1 direnci ise yük
direncidir. Aşağıda diyodun ve kondansatörün çıkış frekanslarını görebilirsiniz.
Köprü Tipi Doğrultmaç :
Bu doğrultmaç tipinde
AC güç kaynağının her iki kutbuda filtre edilir. Bunun için hazır Köprü Tipi Diyotlar mevcuttur. D1 ve
D2 diyotları AC güç kaynağının bir kutbunu D3 ve D4 diyotlarıda AC güç kaynağının
diğer kutbunu filtre eder. Bu sayede her iki kutupta filtre edilmiş olur. Bu da daha iyi bir filtre sağlar.
En son olarakta C1 kondansatörü ile yarım sinüs dalganın aralarındaki boşluklar doldurulur. R1 direnci
ise yük direncidir. Aşağıda köprü diyodun ve kondansatörün çıkış frekanslarını görebilirsiniz.
Kaynak: Fırat Üniversitesi TBMYO
Endüstriyel Elektronik.
|